Η τεχνολογία στο δικό μας σχολείο – Νέες προτάσεις

Στα 24 χρόνια λειτουργίας του το σχολείο μας έχει εφοδιαστεί με ποικίλα εποπτικά μέσα όπως ηλεκτρονικός υπολογιστής, πολυμέσα που συνδυάζουν εικόνα, ήχο, κείμενο, κινούμενη εικόνα (animation) και βίντεο. Οι σχολικές μας αίθουσες είναι πλήρως εφοδιασμένες με σαρωτές (scanner), ψηφιακές μηχανές, εκτυπωτές όπου τα παιδιά εκτυπώνουν μόνα τους τις φωτογραφίες που τα ίδια έχουν τραβήξει από τις δραστηριότητές μας. Στο χώρο του σχολείου μας υπάρχει επίσης βιντεοπροβολέας (projector), διαθέσιμος για προβολή εκπαιδευτικών σλάιντς, φωτογραφιών από τις εκδρομές και τις ενδοσχολικές κι εξωσχολικές μας δραστηριότητες.

Όλοι μας θα έχουμε διαπιστώσει από τη διδακτική μας εμπειρία την μεγάλη απήχηση που έχει η τεχνολογία στους μαθητές μας. Με την ενσωμάτωση για παράδειγμα του υπολογιστή σε μια διαθεματική δραστηριότητα,  προσελκύονται  ακόμη και τα πιο ζωηρά παιδιά και όλα δείχνουν μεγάλη συμμετοχή και προθυμία για συνεργασία. Ένα εκπαιδευτικό λογισμικό ή ένα βίντεο σχεδιασμένο κατάλληλα για την ηλικία τους, με προσεγμένα γραφικά, έντονα χρώματα και σχέδια, εντυπωσιακή μουσική υπόκρουση και ζωντανή κίνηση, αποτελεί πόλο έλξης για τους μικρούς μαθητές και τους ψυχαγωγεί μέσα από εκπαιδευτικές δραστηριότητες.

            Στα άμεσα σχέδιά μας είναι να εφοδιαστεί το σχολείο μας με ένα νέο τεχνολογικό μέσο, το διαδραστικό πίνακα. Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες στον διαδραστικό πίνακα περιλαμβάνουν διαμόρφωση κειμένου και εικόνων, δημιουργία, εκτύπωση και αποθήκευση σημειώσεων για διαμοιρασμό στους μαθητές ή έντυπα . Με αυτό το μέσο θα μας δίνεται η δυνατότητα προβολής ιστοσελίδων και βίντεο από το Διαδίκτυο, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα για Προβολές και Προγράμματα καθώς ο διαδραστικός πίνακας είναι ιδανικός για επίδειξη. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παράδειγμα για να δείξει στους μαθητές πως θα χρησιμοποιήσουν μια εφαρμογή - επίδειξη ενός εκπαιδευτικού λογισμικού, για να παρουσιαστεί η δουλειά ενός μαθητή σε όλη την τάξη, να δείξει βίντεο που εξηγούν δύσκολες έννοιες,, για να βοηθήσει οπτικούς μαθητές ή για να δημιουργήσει σημειώσεις, σχήματα, χάρτες και να τα αποθηκεύσει για μελλοντική χρήση. 

Για να μελετήσετε αναλυτικά τι είναι και τι πλεονεκτήματα έχει ένας διαδραστικός πίνακας μπορείτε να πατήσετε εδώ.

            Με βάση τα παραπάνω λοιπόν θα ήθελα να ακούσω τη δική σας γνώμη πάνω στο θέμα της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στην διδασκαλία, τις απόψεις σας για το διαδραστικό πίνακα και τα άλλα τεχνολογικά μέσα και φυσικά είναι ευπρόσδεκτες και οι δικές σας προτάσεις πάνω στο θέμα.

Ενσωμάτωση εκπαιδευτικού λογισμικού

Η εισαγωγή των υπολογιστών στην εκπαίδευση για την υποστήριξη της μάθησης είναι πλέον κοινός τόπος. Σε αυτό το σύνδεσμο μπορεί κανείς να διαβάσει αναλυτικά για την αξία της ενσωμάτωσης του εκπαιδευτικού λογισμικού στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση καθώς και να μελετήσει τους καταλόγους των δωρεάν μαθησιακών περιβαλλόντων που παρέχονται.

Το ζήτημα που τίθεται πλέον είναι αυτό της απόκτησης ορισμένων  γνώσεων και δεξιοτήτων από μέρους των εκπαιδευτικών, τόσο τεχνικών όσο και ψυχοπαιδαγωγικών, που θα τους καταστήσουν ικανούς να κάνουν τις καλύτερες δυνατόν επιλογές και χρήσεις του υπάρχοντος λογισμικού. Την ικανότητα όμως να μετατρέπει ένα λογισμικό σε μαθησιακό εργαλείο δεν την αποκτά ο δάσκαλος μέσα από την απομόνωση στο σχολείο και τον τυχαίο πειραματισμό. Οι ενεργοί εκπαιδευτικοί δεν πρέπει να αποκλειστούν από τη διαδικασία αξιολόγησης του εκπαιδευτικού λογισμικού.

Ύστερα από προσωπική έρευνα, εντόπισα μεγάλη ποικιλία στα εκπαιδευτικά λογισμικά που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ποικιλοτρόπως για τη διδασκαλία συγκεκριμένων μαθησιακών αντικειμένων μέσα στο νηπιαγωγείο μας. Αξιόλογες εφαρμογές όπως για παράδειγμα το scratch, το kidspiration, το storymaker, το poison rouge, το tux paint ή ακόμη και το γνωστό σε όλους μας Powerpoint μπορούν να μας εμπνεύσουν προκειμένου είτε να δημιουργήσουμε μόνοι μας ένα εκπαιδευτικό λογισμικό που θα ικανοποιεί τους διδακτικούς μας σκοπούς, είτε να χρησιμοποιήσουμε ένα ήδη υπάρχον αφού έχουμε κρίνει ότι είναι κατάλληλο για τις ηλικίες στις οποίες απευθυνόμαστε και ότι έχει εκπαιδευτική αξία. Ενδεικτικά θα σας παρουσιάσω κάποιες απλές δραστηριότητες που σχεδίασα εγώ για τους μαθητές μου τα Χριστούγεννα, για τη διδασκαλία της γλώσσας και των μαθηματικών με συνδυασμό του Powerpoint και του Kidspiration. Θα σας παρουσιαστούν δυστυχώς μόνο οι διαφάνειες του Powerpoint λόγω αδυναμίας αποστολής του αρχείου του Kidspiration όμως μπορείτε να έχετε μια σχετική εικόνα για να εμπνευστείτε.

μικρομαθημα για μαθηματικά

Χριστουγεννιάτικη δραστηριότητα

ΕΔΩ μπορείτε να βρείτε μία λίστα εκπαιδευτικών λογισμικών που προτείνει το Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων, κάποια κατάλληλα και για χρήση σε νηπιαγωγείο. 

Γιατί να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία;

Θα ξεκινήσουμε παραθέτοντας τον ορισμό της εκπαιδευτικής τεχνολογίας όπως αποδίδεται από τους συγγραφείς: «Εκπαιδευτική τεχνολογία είναι ο συνδυασμός των διαδικασιών και των εργαλείων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών αναγκών και προβλημάτων, με έμφαση στην εφαρμογή των πλέον σύγχρονων εργαλείων των υπολογιστών και των σχετιζόμενων με αυτούς τεχνολογιών.» Πρόκειται επομένως για τη διαδικασία προσδιορισμού των ηλεκτρονικών εργαλείων και των μεθόδων εφαρμογής τους που είναι κατάλληλα για δεδομένες συνθήκες και δεδομένα προβλήματα μιας τάξης.

Σε μια όλο και περισσότερο τεχνολογική κοινωνία, χρειαζόμαστε εκπαιδευτικούς που θα είναι και γνώστες της τεχνολογίας και παιδο-κεντρικοί. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να αναγνωρίσουν συγκεκριμένες συνεισφορές που η τεχνολογία μπορεί και πρέπει να κάνει σε ένα βελτιωμένο εκπαιδευτικό σύστημα. Όπως είπε ο Soloman, “Πρέπει να δημιουργήσουμε το όραμά μας, να ορίσουμε το ρόλο της τεχνολογίας στα σχολεία μας και έπειτα να σχεδιάσουμε τη χρήση της». Οφείλουμε να μη βλέπουμε την τεχνολογία ως μέσο για τη διανομή πληροφοριών αλλά όπως είπε και ο Kozma, ως το μέσο που βοηθά το μαθητή να «συνεργάζεται ενεργά με το μέσο για να κατασκευάσει γνώση». Προκειμένου να δώσουν στη μάθηση μεγαλύτερο νόημα οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βάλουν τους μαθητές να δημιουργήσουν τα δικά τους, βασισμένα στην τεχνολογία προϊόντα. Φαίνεται πως αυτές οι δραστηριότητες αρέσουν στους μαθητές καθώς αυξάνουν τη δημιουργικότητα και την αυτο- έκφρασή τους. Όταν οι μαθητές αισθάνονται ότι ελέγχουν οι ίδιοι τη μάθησή τους, το αποτέλεσμα είναι το εσωτερικό κίνητρο, παρακινούνται δηλαδή, γνωρίζοντας ότι μαθαίνουν. Μερικά επιπλέον πλεονεκτήματα από την εισαγωγή των υπολογιστών στην εκπαίδευση, όπως αναφέρονται στη σχετική βιβλιογραφία είναι τα εξής:

·         Το μάθημα γίνεται πιο κατανοητό, πιο ευχάριστο και παρέχει κίνητρα για περισσότερη διερεύνηση στα υπό μελέτη θέματα σε σχέση με άλλα μέσα διδασκαλίας.

·         Ο υπολογιστής έχει απεριόριστη υπομονή και δεν κάνει από μόνος του κοινωνικές διακρίσεις. Το παιδί δεν έχει λόγο να τον ντρέπεται, ούτε να φοβάται μην κάνει λάθος.

·         Ευνοείται η εξατομικευμένη διδασκαλία και έτσι μειώνεται η ισοπέδωση των διαφορετικών τρόπων μάθησης.

·         Ο υπολογιστής παρέχει ανάδραση στο μαθητή σχετικά με την ορθότητα των απαντήσεων του καθώς αξιολογεί τις γνώσεις και τις δεξιότητές του.

·         Η ενίσχυση που δίνεται στο μαθητή από τη σωστή απάντηση είναι άμεση και αυτό δυναμώνει και το κίνητρο για μάθηση.

·         Εξ αιτίας αυτής της βαθμιαίας πορείας, ο μαθητής ελέγχει την πρόοδό του και φθάνει σε σημείο να απαντά σχεδόν πάντα σωστά.

·         Ο ίδιος ο χειρισμός του υπολογιστή ως εργαλείου μαζί με το γεγονός ότι αυτός ευνοεί την αυτοσυγκέντρωση στο συγκεκριμένο μαθησιακό έργο αποτελούν έναν ακόμη ενισχυτικό παράγοντα, που κρατάει το μαθητή εργαζόμενο για αρκετό χρονικό διάστημα.

·         Δίνεται η δυνατότητα στο μαθητή να αναπτύξει μεθοδικό κι επιστημονικό τρόπο σκέψης

·         Τα τεχνολογικά μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εποπτικό μέσο σε όλα τα μαθήματα (από τη γλώσσα και τα μαθηματικά μέχρι τις τέχνες) και να προωθήσει τη συνεργατική και διαθεματική (ολιστική) μάθηση.

·         Εκπαιδευτικά προγράμματα δεν κατασκευάζονται μόνο για τους μαθητές αλλά και για τους δασκάλους, γι’ αυτό υπάρχει η δυνατότητα συνεχούς επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών. Πολλοί δάσκαλοι μπορούν επίσης να μάθουν να κατασκευάζουν δικό τους λογισμικό συμβάλλοντας έτσι στη διάδοση των διδακτικών προτάσεων και ιδεών.

                                                                                                 (Ράπτης, 2004)

Παρακάτω παρατίθεται ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον βίντεο όπου συνοψίζονται η σημασία της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική πράξη, οι τρόποι αξιοποίησής της και ο σημαντικός ρόλος που διαδραματίζει ο εκπαιδευτικός σε αυτή τη διαδικασία. 

Λίγα λόγια για το σχολείο μας…

         Η βρεφονηπιακή μας αγωγή ονομάζεται «Κρίνω Λύνω» και βρίσκεται στην Αγία Παρασκευή στην Αθήνα από το 1991.  Φιλοξενεί κάθε χρόνο 45 παιδάκια σ' ένα όμορφο γεμάτο χρώματα και σχήματα χώρο που περιβάλλει τους μικρούς μας μαθητές με στοργή και αγάπη δημιουργώντας ένα αίσθημα οικειότητας και ζεστασιάς. Στο σχολείο μας λειτουργεί και νηπιαγωγείο με άδεια του υπουργείου παιδείας. Συνολικά στο σχολείο μας λειτουργούν τέσσερα τμήματα και εργάζονται σε αυτό πέντε άρτια καταρτισμένοι εκπαιδευτικοί.   Όλες οι δασκάλες που εργάζονται στο σχολείο μας μεριμνούν για τη σωστή ψυχική, πνευματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Αρωγούς στην επιστήμη μας έχουμε τη δασκάλα χορού, τον μουσικοπαιδαγωγό μας,τη δασκάλα των συναισθημάτων, το γυμναστή μας και τρεις συνεργάτες δασκάλους κολύμβησης, που εμπλουτίζουν το πρόγραμμά μας με τέχνη και αθλητισμό.